Ekolojik Hayat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Ekolojik Hayat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

8 Ağustos 2019 Perşembe

Ev Yapımı Sıvı Sabun


Daha evvel bir yazımda ev yapımı bulaşık deterjanının tarifini vermiştim. Görmek için buraya tık tık. Biz evde uzun süre bu deterjanı kullandık ve bir sıkıntı da yaşamadık. Aynı şekilde çamaşır deterjanımı da yıllarca kendim yaptım koku hassasiyetimden dolayı. Ne zaman ki devletimiz borakstan üretilen kokusuz deterjan Eti Matik'i çıkardı, onu kullanmaya başladım. Şimdilerde adı Boron oldu biliyorsunuz. Bunların yanında aklımın bir köşesinde her daim sıvı sabun yapma fikri vardı. Konuyu biraz irdelediğimde aktardan alınması gereken epey malzemeye ihtiyaç olduğunu gördüm ve açıkçası uğraşmak istemedim. Sıvı sabun kullanmak çok pratik olsa da sağlık açısından zararları malum. Bunun yanında bazı marka sıvı sabunları ne kadar durulasanız da elinizde çıkmamış gibi bir his kalıyor. Hal böyle olunca çocukluk alışkanlığımız katı el sabunlarıyla yolumuza devam ettik. Ta ki Kardeş Lezzetler Süheyla Abla bana bu tarifi verene kadar. Son zamanlarda YouTube'da epeyce popüler olmuş bu tarif. İnsanlar özellikle ev temizliğinde deterjan niyetiyle kullanmak için yapıyorlarmış. Bulaşık makinasında deneyenler bile var. Ancak ben sadece sıvı el sabunu olarak kullandım ve YouTube'daki tariflerde anlatıldığı şekilde uygulamadım. Kendime göre basitleştirerek uyguladım. İnternetteki tariflerde bir adet beyaz kalıp sabun kullanılarak yapılıyor genelde ki onun boyutları da büyük olur bilirsiniz. Ancak kaç tane tarifi izlediysem neredeyse hepsinde insanlar aşırı katı olduğundan şikayet edip sonradan su ile açmaya çalıştılar. Ben bu şekilde uygulamadım. Kendi yaptığım şekli ile anlatıyorum size. Beyaz kalıp sabun değil de bildiğimiz katı el sabunları olur ya, onun marketlerde görmeye alışkın olmadığımız kadar mini boyutta olanları vardı evde. Yani şöyle tarif edeyim; bizim sabundan 2 adet, standart market sabunlarından bir buçuk adete tekabül eder. Öncelikle bu 2 adet sarı renkli katı el sabunu rendeledim ve 5 litrelik su bidonunun içerisine koydum. Üzerine biraz çeşmenin sıcak tarafından biraz da çaydanlıkta kaynayan sudan koyup fotoğraftan da anlayabileceğiniz gibi bidonun yarısına gelecek kadar su ile doldurup kapağını örttüm ve çalkaladım. Sabunlar eriyip üzerinden kısa bir süre geçtikten sonra oldukça katı hale geleceği anlaşılınca suyu ağzına kadar doldurmaya karar verdim ve yine çeşmenin sıcak tarafından 5 litrelik bidonu ağzına kadar doldurarak çalkaladım. İnternetteki tariflerde suyu derece ile ölçüp 80 derece olduğunu görünce uygulamaya başlıyorlar. Bir tencerede yapıp sonrasında 5 litrelik bidonlara aktarıyorlar. Ben şahsen o şekilde uğraşmadan kendimce böyle pratik bir yöntem geliştirdim ve aynen o tariflerdeki kıvamı da elde ettim. Sonuçta iki iki kap batırmaya ve o kadar uğraşmaya ne gerek var! Bir kaç gün sonra sabunu kullandığımız sıvı sabunluğa doldurdum. Bu doldurma işlemini yaparken  huni kullandım çünkü sabun katımsı olduğu için bulunduğu kaptan diğer kaba lap lap iniyor. Direkt dökemezsiniz yani normal market sıvı sabunları gibi. Hatta güzel kokması için evdeki çam terebentin esansından içerisine damlatıp çalkaladım. Çam terebentin esansının tüyleri güçlendirdiğine dair söylemler var. Henüz bu konuyu araştıramadım açıkçası. Eğer öyleyse bu anlamda zararlı olabilir belki ellerde. Ancak koku olarak soracak olursanız harika bir çam kokulu sıvı sabun elde etmiş oldum. Sabunu her kullandığımızda lavabomuz mis gibi çam kokuyor. Sizler de bunu evde uygulamak isterseniz içerisine lavanta yağı gül yağı gibi istediğiniz bir kokulu yağdan damlatıp çalkalayarak kullanabilirsiniz. Hatta renkli sabun elde etmek için gıda boyası koyanlar bile var. Ben sarı renkli sabundan yaptığım için sıvı sabunum da sarı renkli oldu.

Bu sabunun olumlu yönü ellerde normalde kullandığımız sıvı sabunlardaki gibi yapışık bir his bırakmaması. Aynen katı sabunla elinizi yıkamışsınız gibi tamamen durulanıp su ile akıp gidiyor. Bereketli oluyor  İki tane küçücük sabundan koskoca 5 litrelik sıvı sabun elde etmiş oldum. Kötü yönü ise kıvamının son derece sünen bir kıvam olması. Ki bu kıvamı görmek isterseniz YouTube'daki videolara bakabilirsiniz. Bazı hazır sıvı el sabunları da hafif süner biliyorsunuz fakat tahminimce onlara sabunun bu sünme etkisini götürücü bir madde ekliyorlar ve daha az sünüyor haliyle. Süheyla Abla bu konuyla ilgili şöyle bir yöntem geliştirmiş. Yaptığımız sabunun bulunduğu kabın içerisine (tabii geniş ağızlı bir kaba koymamız lazım bunun için. benimki gibi 5 litrelik şişedeyse olmaz) el blenderı sokup bir iki çevirdiğinizde o kıvamı gidiyormuş  Denemek isterseniz kesinlikle tavsiye ediyorum. Açık konuşmak gerekirse ben bundan sonra içinde ne olduğu belli olmayan ve kullanırken gönlümüzün rahat etmediği için uzak durduğumuz market sıvı sabunlarından almayı düşünmem. Evdeki katı el sabunlarını bu şekilde rendeleyerek bittikçe böyle sıvı sabun yapmayı düşünüyorum nasipse.

Deterjan olarak kullanmadığım için o konuda bir yorum yapamayacağım ancak çamaşıra da bulaşığa da (makinaya) kullananları duydum. Fakat ben sıvı el sabunu olarak bu tariften memnunum. Sizlere de tavsiye ederim.

Yeni bir yazıda görüşmek ümidiyle. Umut hep vâr olsun. 

25 Nisan 2011 Pazartesi

EV YAPIMI BULAŞIK MAKİNASI DETERJANI

Daha evvel ekleyeceğimi söylediğim ev yapımı bulaşık makinası deterjanı için bu yazım. Kardeş Lezzetler Süheyla Abla'yı tanıyanlarınız vardır. Kendisi pek çok duyarlı hanım gibi hazır gıda almamaya ve içeriği bilinmeyen temizlik-kozmetik maddesi kullanmamaya dikkat ediyor. Bloğuma bıraktığı bir yorumda vanilya ve kabartma tozunu araştırmamı rica etmişti. Bir de bulaşık makinası için bazı hanımların önerisi üzerine Arap Sabunu kullanmayı düşündüğünü, ancak yaptığı araştırmalarda Arap sabununun bulaşık makinasından tam olarak durulanmayacağı bilgisine ulaştığını söylemiş ve bu konuyu araştırmamı istemişti. Bir de sıvılaştırılmış Arap sabunları hakkında bilgi istemişti. İyi ki de istemiş =)

Konuyu iki gıda mühendisi arkadaşımla ve Cahide Abla'nın sayfası vesilesi ile tanıdığımız Kimyager Kudret Livaoğlu Hanım'la görüştüm. Gıda mühendisi arkadaşlarımdan birisi vanilya için "Vanilya sadece alkolde çözünür ve o şekilde üretilir. Dolayısıyla kullanımı uygun değildir." derken; diğeri alkolde çözdürülenin hakiki vanilya olduğunu, bizim evlerde kullandığımızın o şekilde üretilmediğini söyledi. Kudret Hanım ise bu konuda: "Bizim marketlerden satın aldığımız vanilya sentetik olarak elde edilir. Gerçek vanilya bitkisi alkol ya da gliserinde bekletilerek sıvı olarak vanilya özü elde edilir. Katı olarak satın aldığımız vanilyalarda alkol eseri zaten olamaz. Sıvı olanları üretici firmalar kullanır; hazır aldığımız ürünlerde vanilya varsa dikkat etmek lazım." dedi.

Kabartma tozu için "Kabartma tozu kullanmak mayalanmaya göre kıyaslandığında gıdanın besin değerini arttırmaz. Ama bu zararlıdır demek anlamına da gelmez" dedi. Gıda mühendisi arkadaşlarım da kabartma tozu kullanmanın sağlık açısından bir sıkıntı oluşturmadığını söylediler. Yalnız şunu belirtmeliyim ki aranızda sıfır tuz diyeti uygulayanlar varsa kabartma tozundan uzak dursun. Rahatsızlığım esnasında gıdalardaki tuz miktarı ile ilgili bilgi edindim ve kabartma tozunda yüksek miktarda tuz var.

Arap sabunu hakkında ise önce Kudret Hanım'ın söylediklerini aktarayım:

"Arap sabunu doğal yumuşak sabun çeşididir. Sabunlar geçmişte tedavi etmek amacıyla sağlık sektöründe bile kullanılıyormuş. Sabunların insan ve çevre sağlığına zararı konusunda hiçbir literatür bulamazsınız. Arap sabunu da doğal bir alternatiftir. Ev yüzey temizliğinde kullanabilirsiniz. Sentetikler kadar güçlü olmadığı için bulaşık yağlarını çözmede yeterli olmaz. Bulaşık makinelerinde verimli sonuç alamazsınız. Rahmetli Barış Manço'nun saçlarını Arap sabunu ile yıkadığını herkes bilir.

Sıvı Arap sabunları aslında zararsızdır ama üretici firmanın üretim teknolojisine göre değişir. Bazıları koruyucu vs kullanabiliyor. Ama hangi koruyucu???

Sabun en kolay durulanır ve %100 doğada çözünür. Sadece bulaşık yıkamada sıkıntı oluyor. Ben de başlangıçta kullanıyordum fakat zamanla vazgeçtim." dedi ve evde yapabileceğimiz bulaşık makinası deterjanı tarifini verdi. İşte tarifimiz:

Ev Yapımı Bulaşık Makinası Deterjanı Tarifi:

Kudert Hanım bu deterjan tarifi için şöyle bir açıklama yaptı:

"Bu deterjanla bulaşıklarınızı en doğal şekilde temizleyebilirsiniz. Bu şekilde maruz kalınan zararlı maddeleri minimize etmiş oluruz. Suları çok kireçli olan bölgelerde doğal deterjanın verimi yüksek olmaz. Ayrıca zorlu kirlerin üzerine bu karışımı döküp temizleyebilirsiniz. Çamaşır makinaları için de sabun tozlarından yararlanabilirsiniz."

* Bir su bardağı boraks (kimyevi madde satıcıları, eczane ya da aktarlardan temin edilebilir)
* Bir su bardağı karbonat ya da çamaşır sodası
* Bir yemek kaşığı kaya tuzu
* Bir yemek kaşığı limon tuzu

Bütün maddeleri bir kavanozda karıştırın ve kapağı kapalı olarak muhafaza edin. Makinanızın deterjan bölümüne bu karışımdan bir yemek kaşığı; yarım ya da bir çay kaşığı da normal deterjanınızdan ilave edip bulaşıklarınızı yıkayın.

İtiraf etmeliyim başta bu tarifin işe yarayıp yaramayacağı konusunda endişelerim vardı. Karışımı hazırladıktan sonra denemek için makinanın sadece tek katını doldurdum ve yarım programda çalıştırdım. Dolayısıyla deterjandan da bir değil yarım yemek kaşığı koydum. Bazı bulaşıkları bilerek durulamadan koyduğum halde sonuç şahaneydi. Süheyla Abla'ya bu araştırmaya vesile olduğu için, Kudret Hanım'a da verdiği bu hoş tarif için çok teşekkür ederim. Sizlere de hem kendinizi ve ailenizi, hem de çevremizi zararlı kimyasallardan korumak için bu deterjandan yapmanızı öneririm.

Ben deterjanı yaptıktan sonra bir yemek kaşığı karışıma yarım ya da bir çay kaşığı normal deterjan olacak şekilde ekleyip karıştırdım ve her kullanımda fazladan iş çıkmasın diye ikisini bir kavanozladım. Bu deterjan için maliyet analizi de yaptım. Gerçekten çok ekonomik. Sadece limon tuzu fiyatını bilmediğim için onu ekleyemedim; çünkü evde mevcut bulunan limon tuzundan kullandım. Zaten sadece bir yemek kaşığı konuyor. Bir de normal deterjan fiyatını eklemedim tabi ki. Zira hepimiz farklı farklı deterjanlar kullanmaktayız. Ben Bim marketlerde satılan Bind Activat markalı deterjandan kullanıyordum. Bu sektörde pek çok marka Yahudi markası olduğu için özellikle Bind Activat'ı tercih etmiştim. Ve çok da memnundum. Demek ki her zaman "çok duyulmamış bir marka" dememek lazımmış =)

Maliyet analizine gelince, kullandığım malzemeleri mutfak terazisinde tarttım. Bir su bardağı boraks 160 gram gelirken, bir su bardağı karbonat 250 gram geldi. Bir yemek kaşığı kaya tuzu ise 40 gram geldi. Bir ölçek karışımdan 22 yemek kaşığı (yani 22 kullanımlık) malzeme çıktı. Buna göre bir kullanımlık deterjan (limon tuzu ve satın alınmış deterjan hariç) 0,198 TL etti. Yani yuvarlatılmış olarak 20 kuruş. Diğer deterjanlara bakınca oldukça iyi bir fiyat. Hepinize sevgilerimle.

Kaya Tuzu